پیشگیری در پزشکی به معنی جلوگیری از بروز بیماری ها، کاهش پیامدهای شدیدتر بیماری و جلوگیری از بروز نقص عضو حاصله میباشد. پیشگیری دارای سه سطح اولیه ( مانند شستن دستها قبل از بروز بیماری) ثانویه ( مانند مصرف دارو هنگام بروز بیماری ) و ثالثیه(سوم) ( مانند فیزیوتراپی پس از بیماری) است .
پیشگیری اولیه (سطح اول) : پیشگیری اولیه عبارتست از اقدامهایی که به منظور حفظ سلامتی افراد سالم و جلوگیری از بروز بیماری در آنها صورت میگیرد و با اقدامهایی مانند ارتقای سطح بهداشت عمومی، بهزیستی و کیفیت زندگی افراد تامین میگردد و بنابراین مقصود از پیشگیری اولیه، پیشگیری قبل از ایجاد بیماری با کنترل علل و عوامل خطر میباشد. در پیشگیری اولیه سعی می شود از بروز بیماری به طور کلی جلوگیری شود به طوری که شخص به بیماری مبتلا نشود. نمونه این روش واکسیناسیون است.
. ممانعت از ازدواج هاي فاميلي
. جلوگيري از حاملگي بعد از سنين 35-30 سال
. رعايت بهداشت حاملگي (پرهيز از اشعه، دارو، ضربه به شكم، تغذيه مناسب مادر، جلوگيري و كنترل نمودن عفونتهاي مادرزادي و...)
.آزمایش آمنیوسنتز در هفته 14 تا 16 حاملگی جهت مطالعه کروزومومی
. آزمایش های نمونه برداری از جفت در هفته های 8 الی 10 حاملگی.
.سونوگرافی
. آزمایش های ژنتیکی برای تشخیص ناقلین ژن های معیوب
. مراجعه به مراكز مشاوره خانواده و مشاوره ژنتيك قبل از ازدواج، امري مناسب و در موارد زير بسيار ضروري است:
• ازدواج فاميلي
• وجود فرد معلول در يكي از خانواده هاي طرفين
• ابتلاي يكي از طرفين به مشكلاتي چون صرع، بيماري قند و مانند آن
• تمايل به داشتن فرزند بيشتر در حاليكه فرزند قبلي معلول باشد.
v ممانعت از بارداري زنان در سنين بسيار كم (نوجواني) و در سنين بالا (بيشتر از 40سال(
v مادراني كه براي جلوگيري از حاملگي مدتي از وسايل پيشگيري استفاده كرده اند، بهتر است تحت نظارت پزشك اقدام به بارداري كنند.
v ناسازگاري گروه هاي خوني و بويژه Rh مادر و نوزاد بايد مورد توجه پزشك و والدين قرار گيرد.
v استفاده از هر نوع دارو بويژه در ماههاي اول بارداري بايد با نظر پزشك متخصص انجام شود.
v رسانه هاي گروهي با همكاري متخصصان زيربط و باتوجه به مواد خوراكي موجود در جامعه، لازم است برنامه هاي مناسب براي مادران باردار توصيه كنند
v با توجه به اثرات سوء پرتابي در هنگام بارداري به ويژه ماههاي اول، هرگونه اقدامي از اين نوع بايد با نظر پزشك متخصص انجام شود.
v مادران باردار بايد در حد امكان از تماس با بيماران مبتلا به بيماري هاي عفوني و ويروسي پرهيز كنند
v مادران باردار لازم است از استعمال دخانيات، مواد مخدر، و مشروبات الكلي جداً پرهيز كند.
vشرايط محيطي بايد بگونه اي باشد كه مادران باردار حتي الامكان در معرض تحريكات شديد و ناگهاني هيجاني و عاطفي قرار نگيرند
v متخصصين بايد در موقع استفاده از ابزار كمكي جهت زايمان هاي سخت، نهايت دقت را بعمل آورند تا خطري متوجه نوزاد نشود.
vدر هنگام تولد، بايد خون و ادرار كودك براي اندازه گيري مواد مختلف آن مورد آزمايش قرار گيرد، تا اگر عدم تعادلي وجود دارد بموقع بتوان اقدامات لازم را انجام داد.
v اسباب بازي ها و وسايلي كه براي استفاده كودكان تهيه مي شود لازم است از جهت ايمني و بي خطر بودن مورد توجه قرار گيرد.
v تزريق بموقع واكسن ها و نيز ارجاع سريع كودك بيمار به پزشك متخصص، امري حتمي است.
v مراقبت و مواظبت جدي كودك خردسال در مواجهه با سوانح و تصادفاتي كه منجر به آسيب هاي مغزي مي شود، هميشه مورد سفارش است.
ادامه مطلب ...